Vijf jaar Woonacademie: samen wonen ontwikkelen
Programma
Opening en situatieschets
De jubileumeditie startte met een uiteenzetting van Veerle De Beuckeleer (Graslelie) die de uitdagingen die Limburg vandaag kenmerken, helder wist te schetsen: de zoektocht naar betaalbare woonvormen, de druk van regelgeving en de nood aan evenwicht tussen markt en maatschappij.
Presentatie: Veerle De Beuckeleer - Graslelie
Inspirerende visies en praktijkvoorbeelden
Brecht Vandekerckhove (Atelier Romain) benadrukte hoe een duidelijke visie richting kan geven aan woonontwikkeling. Daarna volgden praktijkgetuigenissen: Ellen Van Mechelen (OMGEVING) vertelde over Peltorama, en Benjamin Denef (Bruno) bracht de blik van de projectontwikkelaar, met de kansen én struikelblokken die zij ervaren.
Presentaties:
Panelgesprek: samen wonen ontwikkelen
Het centrale deel van de voormiddag bestond uit een interactief debat waarin de rol van visie, samenwerking en betaalbaarheid centraal stond. In een levendig gesprek over "de open blik van de ontwikkelaar" gingen Els Maurissen (Bilzen-Hoeselt), Peter Gestels (Van Roey Vastgoed) en Veerle De Beuckeleer (moderator van het gesprek) dieper in op samenwerking en innovatie.
Visie
Waarom is een duidelijke visie op betaalbaar wonen belangrijk, en hoe helpt die in de samenwerking tussen besturen en ontwikkelaars?
Volgens Peter Gestels (Van Roey Vastgoed) biedt een duidelijke visie ontwikkelaars houvast en voorkomt ze planlast zonder richting. Els Maurissen (Bilzen-Hoeselt) nuanceerde dat het uitwerken van een visie vaak veel tijd kost, waardoor de context kan veranderen. Zij pleitte ervoor om de DNA van een plek centraal te stellen en waarschuwde dat ontwikkelaars soms te snel in architectuurplannen duiken zonder de omgeving in rekening te brengen.
Wat als er nog geen visie is?
Kan een eenvoudig afsprakenkader of leidraad al helpen?
De moderator stelde dat een leidraad of stappenplan al veel kan betekenen. Els verwees naar de ervaring uit Genk, waar een gestructureerd vooroverleg voorspelbaarheid creëert. Peter benadrukte dat bij PPS-projecten het vroegtijdig betrekken van besturen essentieel is: medewerkers én politici moeten mee nadenken, zonder te vervallen in clichébeelden.
Rollen en beoordelingsruimte
Hoe maak je rollen en verantwoordelijkheden helder, zeker met de beoordelingsruimte van ambtenaren en mandatarissen?
De moderator wees op de complexiteit van procedures en de nood aan netwerkdenken. Els gaf aan dat adviezen van hogere overheden vaak laattijdig komen, wat samenwerking bemoeilijkt. Peter gaf aan dat die onvoorspelbaarheid ontwikkelaars dwingt om grotere projecten vooraf juridisch te laten doorlichten. Els besloot dat het vaak niet alleen over regelgeving gaat, maar vooral over interpretatieruimte en timing. Sommige beoordelingen zitten pas in de loop van de procedure en daar kan dus vertraging ontstaan.
Betaalbaarheid en duurzaamheid
Wat is de grootste uitdaging op vlak van wonen vandaag?
Volgens Peter overheerst momenteel de betaalbaarheid, mede door de financiële druk en renovatieverplichtingen. Vroeger lag de nadruk sterker op duurzaamheid, maar vandaag vragen steeds meer mensen zich af of ze de woonkosten nog kunnen dragen. Els bevestigde dat ook in concrete vergunningsdossiers betaalbaarheid steeds vaker een toetssteen is.
Samenwerken met beperkte capaciteit
Wat kun je morgen al doen om samenwerking te versterken, ook met beperkte middelen?
Els pleitte voor regelmatig overleg en voorspelbaarheid via een stappenplan. Peter herhaalde dat vroegtijdig naar win-win zoeken de beste resultaten oplevert. De moderator voegde praktische tips toe: gemeenten kunnen hun meerjarenplan screenen op omgevingsimpact, eenvoudige presentaties of filmpjes gebruiken om aandachtspunten duidelijk te maken, en jaarlijks één stevige casusavond organiseren.
Dialoog
Danny Vaes (S-Droom) toont hoe dialoogstedenbouw kan bijdragen aan duurzame en gedragen woonprojecten.
