Landschapsbiografie brengt het verhaal van De Wijers tot leven
De Wijers, het land van 1001 vijvers, krijgt een eigen landschapsbiografie. De publicatie brengt de ontstaansgeschiedenis van een van de meest herkenbare waterrijke landschappen van Vlaanderen in kaart: een mozaïek van vijvers, beekvalleien, moerassen, heide, bossen en woonkernen, gevormd door natuurlijke processen én door eeuwenlang menselijk gebruik.
Het boek toont hoe natuur, water, bodem, landbouw, viskweek, erfgoed, ontginning en economische ontwikkeling elkaar doorheen de tijd hebben beïnvloed. Zo biedt het een verdiepend inzicht in het landschap dat vandaag zo bepalend is voor de identiteit, biodiversiteit en beleving van De Wijers.
Met deze landschapsbiografie reiken de partners van De Wijers beheerders, beleidsmakers, bewoners, bezoekers en liefhebbers een stevig onderbouwd naslagwerk aan. De publicatie kijkt niet alleen terug naar het verleden, maar helpt ook om toekomstige keuzes voor het gebied beter te begrijpen en zorgvuldig te onderbouwen.
De Wijers is veel meer dan een prachtig landschap. Het is een levend geheugen van Limburg, gevormd door eeuwenlange interactie tussen mens en natuur. Deze landschapsbiografie helpt ons om dat verleden beter te begrijpen én om met meer zorg en kennis naar de toekomst te kijken. Wie weet waar een landschap vandaan komt, kan ook beter bepalen waar het naartoe moet.
Over de auteurs van de landschapsbiografie
De landschapsbiografie is het resultaat van een breed interdisciplinair onderzoeksproces. Historici, landschapsdeskundigen, ecologen, archeologen, geografen en erfgoedspecialisten brachten hun expertise samen om de ontstaansgeschiedenis en evolutie van De Wijers zo volledig mogelijk in kaart te brengen. Daarbij maakten de auteurs gebruik van wetenschappelijke literatuur, historische kaarten, archiefbronnen, landschappelijke analyses en terreinwaarnemingen.
Ook eerder onderzoek en de kennis van lokale actoren en beheerders vormden belangrijke bouwstenen. Net die combinatie van wetenschappelijke onderbouwing en lokale terreinkennis maakt de publicatie waardevol voor iedereen die professioneel of persoonlijk met De Wijers verbonden is.
Auteurs
|
|
Over het Emile Van Dorenmuseum
De voorstelling van de landschapsbiografie vind niet toevallig plaats in het Emile Van Dorenmuseum. In het museum werd regelmatig overleg gepleegd over de voortgang en de opbouw van de publicatie. Bovendien herbergt het museum een schat aan informatie en beeldmateriaal.
Veel illustraties en afbeeldingen die in de landschapsbiografie zijn opgenomen, komen rechtstreeks uit de collectie van het museum. Kristof Reulens, Emile Van Dorenmuseum: “De collectie van het museum vormt een artistiek archief van de transitie van deze streek, en in het bijzonder van De Wijers. Ze brengt in beeld hoe de mens ingreep in de natuur van de Limburgse Kempen. Dankzij deze kunstwerken kunnen landschapsbiografen de evolutie van waterlopen, vegetatie en vennen door de decennia heen reconstrueren. Vandaag worden hedendaagse kunstenaars uitgenodigd om naar het huidige landschap van De Wijers te kijken. Zij reflecteren op moderne ecologische uitdagingen, zoals de waterproblematiek en klimaatverandering, en leggen de link tussen het historische landschap en de actuele realiteit.”
Een uitnodiging om zorgzaam met De Wijers om te gaan
De publicatie is bedoeld als inspiratiebron en naslagwerk. Ze nodigt uit om met een vernieuwde blik naar De Wijers te kijken en toekomstige ontwikkelingen te verbinden met kennis van het verleden. Zo is de landschapsbiografie niet alleen een terugblik, maar ook een kompas voor duurzaam en doordacht landschapsbeheer.
De landschapsbiografie wordt verdeeld onder de partners van De Wijers en de Limburgse openbare bibliotheken. Zij worden uitgenodigd om de publicatie in hun collectie op te nemen en ter beschikking te stellen. De landschapsbiografie wordt niet te koop aangeboden, maar wel online ter beschikking gesteld op www.dewijers.be/landschapsbiografie.
De Wijers kandidaat als UNESCO Mens- en Biosfeergebied
De zorgzame omgang met De Wijers krijgt ook internationaal perspectief. De kandidatuur van De Wijers als UNESCO Mens- en Biosfeergebied werd officieel afgerond en bezorgd aan de Vlaamse Unesco Commissie, die het dossier namens De Wijers indient bij Unesco. Daarmee bereikt een jarenlang traject van voorbereiding, overleg en samenwerking tussen partners en stakeholders een belangrijke mijlpaal.
Een erkenning als UNESCO Mens- en Biosfeergebied zou het jarenlange werk in De Wijers internationaal zichtbaar maken en tegelijk lokale meerwaarde creëren. Het label biedt een kader om natuurbehoud, duurzame ontwikkeling, onderzoek, educatie en samenwerking verder met elkaar te verbinden, en creëert nieuwe kansen voor projecten, kennisdeling en financiering rond natuur, water, klimaat, erfgoed, beleving en duurzame ontwikkeling.
Voor De Wijers is de kandidatuur dan ook geen eindpunt, maar een hefboom om dit unieke landschap met zorg verder te ontwikkelen en door te geven aan toekomstige generaties.
Over De Wijers
In het hart van Limburg ligt een uniek natuurparadijs met meer dan 1.000 vijvers verborgen: De Wijers.
De uitgestrekte waterplassen vormen een adembenemend decor voor wandelaars, fietsers en levensgenieters. Maar De Wijers is meer dan alleen water: purperen heide, mysterieuze beekvalleien en historische parken zorgen voor een gevarieerd landschap.
De Wijers is een thuishaven voor zeldzame planten en dieren en combineert deze topnatuur met statige erfgoedsites en avontuurlijke activiteiten voor jong en oud.
Het gebied strekt zich uit over meer dan 25.000 ha, verspreid over 6 gemeenten (Hasselt, Genk, Diepenbeek, Houthalen-Helchteren, Heusden-Zolder en Zonhoven). Dagelijks werken meer dan 20 partners samen aan de streek.
