De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken. Meer info
Ga verder
PCCE
  • Start
  • Nieuws
  • Twee motten in een ouwe jas: textiel invriezen
Textiel in vacuum plastic

Twee motten in een ouwe jas: textiel invriezen

woensdag, 08 maart 2017

Het Provinciaal Centrum voor Cultureel Erfgoed maakte samen met het Provinciaal Erfgoedcentrum Ename een video over het invriezen van (historisch) textiel als behandeling tegen insectenvraat, bv. motten.

Deze bestrijdingsmethode is milieuvriendelijk en veilig voor de meeste stoffen, in tegenstelling tot de commerciële middeltjes en de (zeer ongezonde) mottenballen. De vriesmethode kan ook gebruikt worden voor opgerold textiel en opgezette dieren. Musea passen deze methode al lang toe.

Omdat het bereiken van de gewenste vriestemperatuur best zo snel mogelijk gebeurt, is een diepvrieskist met “superfrost” functie erg handig. Je kunt deze behandeling echter ook thuis uitvoeren met een gewone diepvriezer. Zoals in het filmpje wordt uitgelegd, duurt de behandeling dan langer.

Bestrijding van insecten is altijd de laatste stap. Voorkom dat insecten terugkomen aan de hand van de tips op www.depotwijzer.be/insecten.

Textiel invriezen

Video

Een vertelstem legt uit, ondersteund door visuele informatie: We tonen je een eenvoudige manier om bij textiel insectenaantasting te bestrijden.

(Tekst in beeld)
Hoe bestrijd je insectenaantasting van textiel?

Vertelstem: Deze methode is in bijna alle gevallen onschadelijk, indien ze op de juiste manier gebeurt.

(Tekst in beeld)
Niet altijd geschikt voor synthetische, beschilderde of samengestelde materialen.

Vertelstem: Wat heb je nodig?

(Tekst in beeld)
Een vrije werktafel

(Tekst in beeld)
Nitril handschoenen

(Tekst in beeld)
Zijdepapier

(Tekst in beeld)
Transparante polyethyleen zak
Alternatief: vuilniszak

(Tekst in beeld)
Tape
Alcoholstift
Schaar

(Tekst in beeld)
Museumstofzuiger

(Tekst in beeld)
Borstels

(Tekst in beeld)
Diepvrieskist

(Tekst in beeld)
Het object voorbereiden

Twee vrouwen lopen een atelier in met een stuk textiel.

Vertelstem: Voor deze handeling draag je bij voorkeur nitril handschoenen of was je je handen op voorhand.

Ze leggen het stuk textiel op een werktafel.

Vertelstem: Voor je het object kan verpakken, zijn een aantal voorbereidingen nodig. Breng waar nodig ondersteuningen aan. Doe dit alleen als je zo geen verdere schade veroorzaakt.

Ze brengen zijdepapier aan.

Vertelstem: Bij kledingstukken kan dit bijvoorbeeld door middel van rolletjes zuur- en ligninevrij zijdepapier. Breng de ondersteuning aan in plooien, zoals zijnaden en schoudernaden. Vlak textiel kan eventueel opgerold worden.

Ze nemen een transparante zak.

(Tekst in beeld)
Het object verpakken

Vertelstem: Plaats het object in een plastic zak. Kies hiervoor liefst een transparante polyethyleen- of polyesterzak.

Ze schuiven het textiel in de zak.

Vertelstem: Zorg ervoor dat het object verstevigd en opgevuld is, zoals je dat zou doen voor verpakking en transport.

Een doos met een opgezette vogel erin.

Vertelstem: Een fragiel voorwerp kan je het best in een doosje verpakken.

De vrouwen plakken de zak dicht met witte tape.

Vertelstem: Vervolgens haal je zo veel mogelijk de lucht uit de verpakking.

Een van de vrouwen neemt de stofzuiger en plaatst de slang in de zak.

Vertelstem: Hiervoor gebruik je een museumstofzuiger op erg lage zuigkracht. Deze speciale stofzuiger met HEPA-filter en regelbare zuigkracht kan je gratis ontlenen bij de provinciale erfgoedconsulenten. Het verwijderen van de lucht rond het object is van groot belang voor de objectveiligheid.

De andere vrouw maakt vervolgens de zak helemaal dicht met tape.

Vertelstem: Nadat de lucht is verwijderd, tape je de zak goed dicht.

De vrouw van de stofzuiger schrijft met een stift op het stuk tape.

Vertelstem: Schrijf de datum van invriezen en het inventarisnummer op de tape. Het object is nu klaar om in te vriezen.

(Tekst in beeld)
Het object invriezen

Vertelstem: Ideaal gebeurt dit op een temperatuur van min 30 graden.

De ene vrouw houdt de diepvrieskist open, terwijl de andere het textiel er voorzichtig in plaatst.

Vertelstem: Vermijd stapelen in de vriezer. Indien het echt niet anders kan, leg dan de lichtste en meest fragiele objecten bovenaan. Zorg dat de lucht goed rondom het verpakte voorwerp kan.

Ze sluiten de diepvriezer weer.

Vertelstem: Na 24 uur heeft de kern van het object de nodige temperatuur van -30 graden bereikt.

(Tekst in beeld)
-30°C

Vertelstem: Hierna moet je minstens drie volle dagen tellen om een behandeling effectief te maken.

Illustratie van een maandkalender. Drie dagen worden in het geel ingekleurd.

Vertelstem: Bij dunnere voorwerpen zal dit sneller gaan dan bijvoorbeeld bij dikke, opgerolde tapijten.

Vijf dagen worden ingekleurd.

(Tekst in beeld)
-20°C

Vertelstem:
Heb je een vriezer met een hogere minimumtemperatuur, dan dient de behandeling te worden verlengd.

Veertien dagen zijn nu geel.

(Tekst in beeld)
Het object ontdooien

De vrouw haalt de zak weer uit de diepvrieskist en legt hem op een rek.

Vertelstem:
Na de behandeling mag de zak met het object uit de vriezer gehaald worden. De zak dient nog één dag gesloten te blijven om het interne klimaat binnen in de verpakking rustig op peil te laten komen en condens te vermijden.

Illustratie van een analoge klok met draaiende uurwijzer.

(Tekst in beeld)
24 uur

(Tekst in beeld)
Het object ontstoffen

De vrouw legt de zak op de werktafel.

Vertelstem: Haal na één dag het textiele object uit de zak.

Ze knipt de zak open.

Vertelstem: Dan kan je het object controleren.

Ze verwijdert de zak en vouwt het kledingstuk open.

Vertelstem: Gebruik borstels en de museumstofzuiger om het object te ontstoffen en tegelijkertijd de insectresten weg te nemen.

Ze veegt zacht met de borstel over het textiel. Met de stofzuiger zuigt ze het vuil weg.

Vertelstem: Invriezen is steeds de laatste stap bij het bestrijden van insecten. Vergeet niet de oorzaak van het probleem aan te pakken. Meer info hierover vind je op www.depotwijzer.be/insecten.

(Tekst in beeld)
www.depotwijzer.be/insecten

(Tekst in beeld)
MET DANK AAN
Provinciaal Erfgoedcentrum Ename
Dit stappenplan is gebaseerd op de publicatie VerzekerDe Bewaring - aflevering textiel

(Logo’s in beeld)
DEPOTWIJZER.be
PCCE Provinciaal Centrum voor Cultureel Erfgoed
Provincie Oost-Vlaanderen
Provincie Limburg

  • Start
  • Nieuws
  • Twee motten in een ouwe jas: textiel invriezen