Kolenspoor

Van ijzeren ros (trein) naar stalen ros (fiets)

De kolenspoorroute wordt een fietsverbinding. Daarom zetten we hard in op de realisatie van 77 km fietssnelweg. In de toekomst fiets je dankzij deze fietssnelweg vlot door de 7 mijngemeenten: Beringen, Heusden-Zolder, Houthalen-Helchteren, Zonhoven, Genk, As en Maasmechelen, en zelfs verder naar Leopoldsburg in het Westen en Dilsen-Stokkem en Maaseik in het Oosten.

De fietssnelwegen van de kolenspoorroute vormen niet één rechte lijn, maar bestaan uit een hoofdas met 4 zijtakken.

• Hoofdas F75: Beringen – Maasmechelen via Genk: 46 km
  • F751 As - Maaseik (richting Sittard): 17 km
  • F752 Heusden-Zolder - Lummen Kolenhaven: 6 km
  • F753 Beringen mijn - Beringen Kolenhaven: 3 km
  • F754 Beringen - Leopoldsburg: 6 km

De hoofdas (F75) van de Kolenspoorroute verbindt de mijnsite van Beringen met die van Maasmechelen via Genk. Vanuit Beringen loopt de route verder door naar het station van Leopoldsburg via de F754 en naar Beringen Kolenhaven via de F753. In Heusden-Zolder is er een connectie naar Lummen Kolenhaven dankzij de F752. Vanuit As kan je dan weer je traject verderzetten naar Dilsen-Stokkem en Maaseik (richting Sittard) via de F751.

Het Kolenspoor brengt je dus naar de hele provincie. Van het Maasland eenvoudig naar het centrum en westen van de provincie, en terug. Door prima connecties met andere fietssnelwegen, liggen ook Hasselt, Pelt en Hamont-Achel (F74) en Bilzen, Hoeselt en Tongeren (F76) binnen je fietsbereik.

Kilometer na kilometer

Vandaag kun je al over grote delen van het Kolenspoor fietsen, maar we gaan de bestaande fietspaden nog verbeteren tot brede, conflictluwe fietssnelwegen. Ook de realisatie van de ontbrekende stukken staat op de planning. Maar 77 kilometer is lang. De realisatie zal dus in fasen gebeuren.

1. Sinds 2025 fiets je over een (voordien ontbrekende) hoogwaardige verbinding tussen Genk en As (12 km), onderdeel van de F75. Het Maasland en Midden-Limburg zijn nu comfortabel verbonden.
2. In 2027 maken we het gedeelte van Genk-Noord via Zonhoven en Houthalen-Helchteren tot aan de grens met Heusden-Zolder kwalitatiever (F75) en veiliger. Er komt een breed, nieuw fietspad en twee fietstunnels zorgen voor veilige kruisingen met autoverkeer.
3. Aansluitend daarop (2027-2029) optimaliseren we de bestaande fietsverbinding tussen het station van As en Maaseik, via Dilsen-Stokkem (F751). Speciale aandacht gaat naar kruisingen met autoverkeer. Die maken we een pak veiliger.
4. In de verdere toekomst wordt het deeltracé tussen het station van As en Maasmechelen (F75) kwalitatiever aangelegd. Ook de verbinding van Heusden-Zolder naar Beringen (F75) en Leopoldsburg (F754) zal volgen. Voor de realisatie van beide deeltracés ligt momenteel nog geen concrete timing vast.

Comfortabel fietsen

Breed. Veilig. Vlot. Dat is waar fietssnelwegen voor staan. Ook de Kolenspoorroute wordt zoveel mogelijk aangelegd volgens de richtlijnen van het fietsvademecum. Dat betekent:

• een kwaliteitsvol fietspad van 4 meter breed
• veilige kruisingen zodat je zorgeloos onderweg bent (beveiligd of via brug/tunnel)
• slimme voorrangsregelingen en talrijke wegwijzers voor een vlotte fietservaring.

Door heden en verleden

Fiets je over het Kolenspoor, dan fiets je door heden én verleden. Het Kolenspoor ademt geschiedenis en dat mag niet verloren gaan. Daarom behouden we de naam kolenspoorroute én vind je nog veel authentieke spoorwegelementen langs de route terug. Denk maar aan stukken treinspoor, spoorwegseinen en oude gebouwen.

Ook nieuwe infrastructuur draagt de geschiedenis verder uit. Neem bijvoorbeeld De Bevoo, de 60 meter lange fietstunnel onder de Hengelhoefstraat in Genk-Noord. De vorm van de brug doet denken aan de ondergrondse mijngangen van weleer. Houten wandprofielen versterken die beleving. De naam komt van het Franse woord "bouveau": een verbindingstunnel tussen verschillende mijngangen. Mijnwerkers gebruikten die vroeger te voet, met een treintje of met de mijnfiets.

Door en voor natuur

Het verbaast je misschien, maar het Kolenspoor is ook een belangrijke natuurverbinding. Door de ligging nabij natuurgebieden zoals het Nationaal Park Hoge Kempen vinden tal van (zeldzame) waardevolle planten- en diersoorten een thuis of corridor in het tracé.

Die ecologische waarde willen we niet alleen behouden, maar ook versterken. We maakten van een uitdaging een troef. Het Provinciaal Natuurcentrum en een gespecialiseerd studiebureau maakten voor ons een ecologische inpassingsstudie.

Hoe we vervolgens een fietssnelweg duurzaam kunnen realiseren, met respect voor de aanwezige fauna en flora? Dat zie je vandaag al op het traject tussen As en Genk-Noord. Om 800 vrachtwagenbewegingen te besparen, hergebruikten we het oorspronkelijke keienbed van het oude spoor in de fundering. Ecopassages en geleidingsconstructies helpen dieren zoals de gladde slang veilig hun weg te vinden. Een speciale schapentunnel ondersteunt begrazingsprojecten in de omgeving. Specifieke vegetaties (mantelzoomvegetaties) helpen zonminnende planten- en diersoorten. Vleermuisvriendelijke verlichting beperkt de impact op nachtelijke diersoorten. Enzovoort.

Zo verbindt het Kolenspoor niet alleen gemeenten maar ook natuurgebieden met elkaar.

Door samenwerking met partners

Een project van provincie Limburg i.s.m. As, Beringen, Dilsen-Stokkem, Genk, Heusden-Zolder, Houthalen-Helchteren, Leopoldsburg, Maaseik, Maasmechelen, Zonhoven, Sweco, Willemen Infra, Agentschap Wegen en Verkeer, Vlaams Departement Mobiliteit en Openbare Werken, Agentschap Natuur en Bos en Limburg Sterk Merk.