Hoog boven de grond, dicht bij het erfgoed - Monumentenwacht traint in de Luchtfabriek
Meer dan 45 monumentenwachters uit heel Vlaanderen volgen in de Luchtfabriek in Heusden-Zolder een intensieve tweedaagse training in klim-, touw- en laddertechnieken. Deze tweejaarlijkse interprovinciale opleiding wordt dit jaar georganiseerd door de provincie Limburg, die haar collega’s uit de andere Vlaamse provincies verwelkomt voor een stevige uitwisseling van kennis en ervaring.
"Al meer dan 30 jaar waakt Monumentenwacht over het Vlaamse erfgoed,"zegt gedeputeerde van Erfgoed Igor Philtjens. "Door historische gebouwen en interieurs regelmatig te inspecteren en eigenaars deskundig te adviseren, helpt Monumentenwacht om ons erfgoed in goede staat te bewaren. Daarbij is het belangrijk dat monumentenwachters hun kennis en technieken regelmatig aanscherpen, zodat ze veilig en vakkundig ons erfgoed kunnen blijven inspecteren en beschermen."
Erfgoed in goede handen: de rol van Monumentenwacht
Monumentenwacht is een ledenorganisatie die eigenaars en beheerders van al dan niet beschermd erfgoed in heel Vlaanderen ondersteunt bij het correct en tijdig onderhouden van hun erfgoedpanden.
Aan de hand van periodieke inspecties worden kleine, vaak onzichtbare gebreken vroegtijdig opgespoord, zodat ernstige gevolgschade en dure restauratiekosten vermeden worden. Monumentenwachters brengen de toestand van gebouwen en hun interieurs nauwkeurig in kaart en geven op maat gemaakte aanbevelingen voor onderhoud, herstel en duurzaam beheer.
In Limburg wordt sterk ingezet op het stimuleren van een preventief erfgoedbeleid in al haar steden en gemeenten. Sinds 2016 biedt provincie Limburg eigenaars en beheerders van een groot aantal erfgoedobjecten een collectief lidmaatschap op maat aan bij Monumentenwacht Limburg. Inmiddels hebben al 24 Limburgse steden en gemeenten zich collectief aangesloten.
Vaak wordt, naast gemeentelijk erfgoed ook kerkfabrieken en, in enkele gevallen, particuliere eigenaars in dit collectief lidmaatschap opgenomen.
Door eigenaars en gemeenten te stimuleren zich aan te sluiten bij Monumentenwacht, krijgen we steeds meer waardevol erfgoed op de radar van Monumentenwacht Limburg. Op die manier versterken we niet alleen het preventieve erfgoedbeleid, maar zorgen we er ook voor dat onze Limburgse erfgoedcollecties, als bron van kennis en beleving, vandaag en morgen een stevige toekomst hebben.
Iconische Luchtfabriek als trainingsterrein voor Monumentenwachters
Monumentenwachters komen tijdens hun inspecties op plaatsen waar bijna niemand anders kan komen: in en op kerktorens, schachtbokken, schoorstenen en andere moeilijk bereikbare structuren. Om dit veilig te kunnen doen, maken de bouwkundige wachters regelmatig gebruik van industriële touwtechnieken. Veiligheid staat hierbij steeds voorop. Om hun vaardigheden op peil te houden, volgen ze jaarlijks zes verplichte interne klimtrainingen. Daarnaast organiseert elke Vlaamse provincie om de twee jaar een interprovinciale klimtweedaagse, telkens in een andere provincie. Dit jaar is Limburg gastprovincie.
Wie donderdag of vrijdag de Luchtfabriek in Heusden-Zolder bezoekt, treft er geen mijnwerkers, maar dertig monumentenwachters die op grote hoogte hun touwtechnieken perfectioneren. Dit unieke stuk industrieel erfgoed van de voormalige mijnsite, met zijn monumentale ruimtes en hoge constructies, vormt een ideale oefenomgeving.
Waar vroeger duizenden kubieke meters lucht werden aangezogen en samengeperst voor de mijnwerkers ondergronds, oefenen de monumentenwachters nu het veilig afdalen, het maken van complexe touwopstellingen en het uitvoeren van reddingsoperaties hoog boven de grond.
Zelfs de iconische betonnen Monnoyerschoorsteen van 55 meter hoog, uit 1913, wordt hierbij ingezet. "Onze monumentenwachters klimmen niet om te imponeren, maar om te beschermen," benadrukt gedeputeerde Igor Philtjens. "Dankzij hun deskundigheid kunnen we het Vlaamse erfgoed grondig en veilig opvolgen, zodat het voor toekomstige generaties behouden blijft."
Naast de klimoefeningen voor de bouwkundige wachters oefenen ook 14 interieurwachters laddergebruik op hoogte aan de hand van een cluedospel, een vaardigheid die vaak toegepast wordt in kerkinterieurs.
Het verleden wordt hier niet alleen gekoesterd, maar ook actief ingezet voor de toekomst. "Dat deze interprovinciale uitwisseling vandaag in Limburg plaatsvindt en kennis over de provinciegrenzen heen wordt gedeeld, maakt me dan ook bijzonder trots," besluit Philtjens.
