Begijnhof Hasselt: nieuwe energie tussen oude muren

Na tweeënhalf jaar intensieve restauratie opent het Hasseltse Begijnhof zondag opnieuw de poorten. Onder regie van het provinciebestuur, in samenwerking met de stad Hasselt en UHasselt, is het Begijnhof getransformeerd tot een plek waar verleden en toekomst elkaar ontmoeten. 
Het begijnhof is niet langer een stille getuige van het verleden, maar een actieve plek voor creatie, reflectie, beleving en verbinding. De unieke combinatie van erfgoedbeleving, onderwijs, kunst en ontmoeting maakt van het Begijnhof een inspirerende en rustgevende oase midden in het hart van Hasselt. 
De historische beslotenheid maakt plaats voor een open, doorwaadbare en toegankelijke site voor de Hasselaar, Limburgers en bezoekers. Een plek waar iedereen welkom is.

Begijnhof: een plek van ontmoeting en verbinding

Het huidige begijnhof werd gebouwd tussen 1707 en 1780 op de linkeroever van de Demer. Het bestaat uit een V-vormige reeks van dertien begijnenhuisjes rond een centrale tuin, waarin de ruïnes van de classicistische Sint-Catharinakerk bewaard zijn gebleven. Deze kerk werd in 1944 verwoest tijdens een bombardement, maar haar aanwezigheid bleef voelbaar in de imposante ruïne.

Sinds 1939 is het begijnhof beschermd als monument en vormt het een groene long in het stedelijk weefsel van Hasselt. De site kende diverse herbestemmingen, waaronder de provinciale bibliotheek, het Provinciaal Centrum voor Beeldende Kunst en het kunstencentrum Z33. Vandaag staat het begijnhof opnieuw op een keerpunt.

De gerestaureerde begijnhofhuisjes vormen voortaan de thuisbasis van de faculteit Architectuur en Kunst van UHasselt. Studenten en onderzoekers werken er in een omgeving die geschiedenis ademt, maar tegelijk gericht is op de toekomst. Rector Bernard Vanheusden benadrukt: “Onze studenten en onderzoekers krijgen hier een unieke werkplek, doordrenkt van verleden maar gebouwd op de toekomst. Het Begijnhof wordt een creatieve broedplaats waar onderwijs, onderzoek, kunst en samenleving elkaar versterken.” Zo groeit het Begijnhof opnieuw uit tot een bruisende plek waar leren, creëren en ontmoeten samenkomen.

Een groene long in het hart van de stad

Niet alleen de gebouwen, ook de omliggende tuin onderging een grondige metamorfose. Het park werd vernieuwd met oog voor toegankelijkheid en openheid, en verrijkt met meer dan 11.000 bomen, struiken en bloembollen. Het Begijnhof vormt zo een frisse groene long in het hart van de stad. Dankzij een nieuwe doorsteek naar de Witte Nonnenstraat is de site bovendien beter ontsloten en vlotter bereikbaar.

“Het Begijnhof wordt opnieuw de groene long van Hasselt. Een plek waar inwoners en bezoekers kunnen wandelen, onthaasten en samenkomen. Het is een oase van rust, maar tegelijk ook een open erfgoedsite vol leven”, aldus burgemeester Steven Vandeput.

Ook de kerkruïne kreeg een nieuwe invulling: tussen de eeuwenoude muren is een intieme stilteplek ontstaan waar een spiegelvijver de rust weerspiegelt en de contouren van de verdwenen kerk opnieuw zichtbaar worden maakt. Hierdoor krijgt het verleden opnieuw betekenis in het heden.

Erfgoed herbestemd met visie op de toekomst

Voor de restauratie werd meer dan 18 miljoen euro geïnvesteerd: 13 miljoen door de provincie Limburg, 3,8 miljoen door UHasselt en 1,25 miljoen door Stad Hasselt. Tijdens de werken doken tal van onverwachte uitdagingen op – van aangetaste houten balken en instabiele lemen gewelven tot bodemverontreiniging. Telkens werd gekozen voor duurzame, kwalitatieve oplossingen. Het resultaat is een toekomstbestendig Begijnhof dat niet alleen erfgoed beschermt, maar ook een nieuwe maatschappelijke rol vervult. Elke euro werd geïnvesteerd in de lange termijn en in een plek die vandaag met trots opnieuw aan inwoners en bezoekers wordt teruggegeven.

Heropening: een nieuwe start

Met de heropening krijgt Hasselt er een vernieuwde ontmoetingsplek bij waar erfgoed en innovatie elkaar versterken. Bezoekers kunnen de nieuwe panoramatoren van dertig meter hoog beklimmen en genieten van een adembenemend uitzicht over de stad. In de kerkruïne nodigt de spiegelvijver uit tot stilte en bezinning, terwijl het heraangelegde begijnhofpark ruimte biedt om te wandelen, te onthaasten en even te ontsnappen aan de drukte van het stadsleven.

Het Begijnhof is terug – klaar om te ontdekken, te beleven en samen te koesteren. Kom binnen en ervaar hoe verleden en toekomst elkaar hier hebben teruggevonden.

Vanaf maandag 25 augustus is het Begijnhof geopend van zonsopgang tot zonsondergang.

Enkele bijzonderheden

• Panoramatoren:
  • 30 meter hoog
  • overdekt uitkijkplatform op 24,5 meter integraal toegankelijk met lift
  • 130.000 gevelstenen en meer dan 200 betonnen prefabelementen
  • 145 traptreden
• Poortgebouw: nieuw auditorium met 54 zitplaatsen en belevingscentrum
• Kerkruïne met spiegelvijver:
  • regenwaterput van 70.000 liter voor hergebruik voor spiegelvijver, buitenkranen en toiletten
• Begijnhofhuisjes:
  • kapittelzaal is omgevormd tot auditorium met behoud van de historische lambrisering
  • 4 gastverblijven voor gastdocenten in huis 1
  • toepassing van innovatieve bouwtechnieken: pioniersproject inzake isolerende pleister op de buitenmuren
  • voor 80 % toegankelijk voor rolstolgebruikers dankzij een nieuwe doorlooplift in huisje 7