Bokrijk voor vierde keer erkend door UNESCO als expertise-organisatie voor immaterieel erfgoed
UNESCO bevestigt unieke rol van Bokrijk als brug tussen erfgoed en toekomst. De organisatie heeft Bokrijk opnieuw geaccrediteerd als expertiseorganisatie voor immaterieel cultureel erfgoed, al de vierde keer dat Bokrijk deze internationale erkenning ontvangt. “Daarmee bevestigt UNESCO het vertrouwen in de expertise die Bokrijk de voorbije decennia heeft opgebouwd rond het borgen, onderzoeken, doorgeven en innoveren van vakmanschap, tradities en rituelen”, zegt Igor Philtjens, voorzitter van Het Domein Bokrijk vzw en gedeputeerde van Erfgoed.
Erfgoed als inspiratie voor morgen
De hernieuwde accreditatie is meer dan een erkenning van wat Bokrijk in het verleden heeft gerealiseerd. Ze onderstreept ook de actuele en toekomstige relevantie van de organisatie. Waar erfgoed vroeger vooral werd benaderd vanuit behoud, vertrekt Bokrijk vandaag vanuit de overtuiging dat het pas echt waarde krijgt wanneer het betekenis heeft voor de samenleving van nu. Historische technieken, vakmanschap, rituelen en tradities tonen hoe generaties vóór ons omgingen met schaarste, materialen, samenwerking en belangrijke levensmomenten. Ze bieden inzichten die ook vandaag relevant zijn voor een samenleving die voor grote ecologische, economische en sociale uitdagingen staat.
Immaterieel erfgoed gaat niet over het bewaren van het verleden in een vitrine. Het gaat over kennis, vaardigheden en praktijken die mensen vandaag nog steeds gebruiken, aanpassen en doorgeven. Erfgoed leert ons anders kijken naar grondstoffen, duurzaamheid, kwaliteit, herstel en gemeenschapsvorming. Precies daarom is deze UNESCO-erkenning zo belangrijk: ze bevestigt dat het werk dat we in Bokrijk verrichten niet alleen cultureel relevant is, maar ook maatschappelijk.
Vakmanschap als levende kennis
Uniek aan Bokrijk is dat het de volledige keten rond vakmanschap in één geïntegreerde werking verenigt. De organisatie onderzoekt, documenteert en deelt kennis over historische technieken, ontwikkelt expertise via de landelijke dienstverlener Vakmanschap & Erfgoed, brengt vakmanschap dagelijks in de praktijk in haar werkhuizen, maakt het beleefbaar voor honderdduizenden bezoekers in het Openluchtmuseum en VAKlab verbindt ambachtslieden, ontwerpers en ondernemers rond erfgoedgedreven innovatie.
Die geïntegreerde aanpak uit zich in demonstraties, opleidingen, onderzoeksprojecten, internationale samenwerkingen en participatieve trajecten met erfgoedgemeenschappen: telkens staat de overdracht van kennis centraal. Niet als doel op zich, maar als bron van inspiratie voor actuele vraagstukken rond circulariteit, duurzaamheid, lokale productie en maatschappelijke veerkracht. De UNESCO-accreditatie erkent die rol en bekrachtigt Bokrijk als adviseur over beleid, expertisedeler en bijdrager aan internationale kennisuitwisseling.
Oude en nieuwe rituelen
Immaterieel erfgoed gaat niet alleen over vakmanschap, maar ook over de rituelen en tradities die generaties lang richting gaven aan het dagelijks leven. In Bokrijk krijgen die gebruiken opnieuw een plek via publieksactiviteiten rond onder meer Pasen, lenterituelen in mei, oogstrituelen in de zomer en winterrituelen tijdens de eindejaarsperiode. Zo worden historische tradities opnieuw beleefbaar en blijven ze inspireren in een samenleving waarin verbondenheid en zingeving opnieuw aan belang winnen.
"Tradities zijn meer dan folklore", zegt voorzitter Igor Philtjens. "Ze brachten mensen generaties lang samen en gaven betekenis aan de seizoenen en belangrijke levensmomenten. Vandaag zijn mensen opnieuw op zoek naar dat soort verbondenheid. Door historische rituelen weer tot leven te brengen, willen we niet terugkeren naar vroeger, maar mensen inspireren om nieuwe rituelen te creëren die passen bij het leven van vandaag.”
Internationale verantwoordelijkheid
Als geaccrediteerde NGO blijft Bokrijk ook de komende jaren actief bijdragen aan internationale netwerken en kennisdeling rond immaterieel cultureel erfgoed. De organisatie engageert zich om expertise te delen, erfgoedgemeenschappen te ondersteunen en mee te bouwen aan innovatieve manieren om vakmanschap en levende tradities toekomst te geven.
De vierde UNESCO-accreditatie is daarmee niet alleen een bekroning van jarenlang werk, maar ook een stimulans om verder te bouwen aan een samenleving waarin erfgoed niet enkel wordt herinnerd, maar actief wordt ingezet als bron van kennis, creativiteit en veerkracht.