De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken. Meer info
Ga verder
Bosgroep Limburg
Paddenstoelen op een boomstam

De integratie van de bestaande bos- en natuurwetgeving

De bestaande wet- en regelgeving van de open ruimte, bos en natuur is een bijzonder complex kluwen. Dat heb je ongetwijfeld zelf al eens ondervonden. De vraag naar een duidelijke, eenvoudige en resultaatgerichte wet- en regelgeving dringt zich op.
Om hieraan tegemoet te komen, worden de bestaande decreten en besluiten met betrekking tot soorten, jacht, visserij, natuur en bos geïntegreerd tot één allesomvattend decreet met bijbehorende uitvoeringsbesluiten. Het project voert een aantal nieuwe concepten in en bestaat uit verschillende stappen. We lichten ze hieronder kort toe.

Een nieuw concept: het geïntegreerd natuurbeheer

Bij de integratie van de wetgeving doet een nieuw concept "geïntegreerd natuurbeheer" zijn intrede.
Dit houdt in dat voor alle natuurterreinen gestreefd wordt naar duurzaam beheer met een optimale invulling van zowel de ecologische (bv. vegetaties, soorten en hun leefgebieden), de sociale (bv. recreatie) als de economische (bv. houtopbrengst) functie binnen de draagkracht van het gebied.
De verhouding van deze functies wordt bepaald door de doelstellingen van de eigenaar, de terreincondities en de geldende beleidskaders (bv. al dan niet gelegen in het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN) of een speciale beschermingszone (SBZ)).

In de praktijk betekent dit dat zowel beboste terreinen als terreinen met open natuur samengebracht worden onder de noemer "natuur" en dat het beheer, ongeacht het type beheerder of het soort natuurterrein, geregeld zal worden in één zelfde soort beheerplan, nl. "het natuurbeheerplan".

Als ondersteuning van de duurzame uitvoering van het praktische beheer zullen "criteria duurzaam natuurbeheer" uitgewerkt worden. Bovendien zal een aangepast subsidiestelsel het effectieve geïntegreerde natuurbeheer ondersteunen en stimuleren en wordt het vergunningenbeleid in de toekomst eenvoudiger en duidelijker gemaakt.

Natuurterreinen en ambitieniveau

Het onderscheid tussen bos en natuur zal dus niet langer gemaakt worden in de geïntegreerde wetgeving. Men heeft het voorts over "natuur". Voor elk terrein waar een beheerder doelstellingen wil realiseren op lange termijn en waarvoor vergunningen nodig zullen zijn in het kader van het natuurdecreet zal een beheerplan opgemaakt kunnen worden. De doelstellingen van de beheerder kunnen heel beperkt zijn, bv. het jaarlijks kappen van brandhout of zeer uitgebreid zoals bv. het nastreven van natuurstreefbeelden.
Deze natuurstreefbeelden worden opgenomen in een bijlage van het nog uit te werken uitvoeringsbesluit met betrekking tot de natuurbeheerplannen (zie verder).

Natuur kan meerdere functies (zowel ecologisch, sociaal als economisch) vervullen.
Wat de realisatie van de ecologische functie betreft, worden verschillende ambitieniveaus nagestreefd. Bij type 1 natuurterreinen is dit de basisnatuurkwaliteit behouden, bij type 2 natuurterreinen streeft men naar een verhoogde natuurkwaliteit en de type 3 natuurterreinen zijn die natuurterreinen waar de hoogste natuurkwaliteit nagestreefd wordt.

De sociale en economische functie worden afgestemd op de draagkracht van het natuurterrein en zodanig uitgebouwd dat een evenwicht met de doelstellingen voor de ecologische functie ontstaat.

De beheerder zal zelf het ambitieniveau kunnen kiezen. Enkel voor natuurdomeinen (natuurterrein in beheer van het ANB), openbare natuurterreinen (een natuurterrein in eigendom of mede-eigendom van een publiekrechtelijke rechtspersoon) én private terreinen die geheel of gedeeltelijk gelegen zijn in het VEN of in een SBZ wordt minimaal type 2, nl. de verhoogde natuurkwaliteit, nagestreefd.

Het natuurbeheerplan

Het natuurbeheerplan wordt het werkinstrument van de beheerder waarin de doelstellingen voor de verschillende functies, die over een periode van meestal 24 jaar zullen worden gerealiseerd, worden vastgelegd.

In de toekomst zal er dus nog slechts één soort beheerplan bestaan. Niet alleen verschillende soorten natuurterreinen maar ook meerdere types natuurterreinen van één of zelfs meerdere eigenaars zullen in één beheerplan opgenomen kunnen worden. Uiteraard zal een beheerplan met één soort natuurterrein, voor één type natuurterrein of van één eigenaar ook opgemaakt kunnen worden.

Een compact plan moet het streefdoel zijn. De omvang van het plan en de vereiste middelen voor de opmaak er van moeten in verhouding staan tot de aard van het gebied en de doelen die de eigenaar er wil realiseren. Informatie die niet relevant is voor het uitwerken van een globale visie of van de beheermaatregelen, wordt niet langer opgenomen. Minder ballast maar meer maatwerk, is het motto!

Wetsintegratie: een procedure met verschillende tussenstappen

Een grondige herziening van de regelgeving met als eindresultaat een volledig geïntegreerd decreet met uitvoeringsbesluiten is een bijzonder arbeidsintensieve en tijdrovende klus.
Om het geïntegreerd natuurbeheer en de realisatie van de instandhoudingsdoelstellingen (IHD’s) alvast te laten starten, wordt de procedure opgesplitst in een aantal stappen.

  1. In een eerste stap werden een aantal artikels uit het Bosdecreet en het Natuurdecreet gewijzigd, herschreven en opgenomen in een wijzigingsdecreet. Dit wijzigingsdecreet is de voorloper van het uiteindelijke "geïntegreerde Natuurdecreet", het einddoel van het project Wetsintegratie.
    In dit wijzigingsdecreet wordt onder andere het concept "natuur", de verschillende types en de drie functies (ecologische, economische en sociale) gedefinieerd en zijn de bepalingen en procedure met betrekking tot het natuurbeheerplan en de realisatie van de instandhoudingsdoelstellingen opgenomen.

    Aansluitend hierbij werden twee uitvoeringsbesluiten uitgewerkt die de opmaak van de natuurbeheerplannen, de erkenning van reservaten en de opmaak van managementplannen (plannen in het kader van het instandhoudingsbeleid) regelen.
  2. In een tweede stap wordt een uitvoeringsbesluit uitgewerkt dat de financiering (o.a. subsidies) en de criteria duurzaam natuurbeheer verder zal regelen. Ook het volledige luik van de vergunningen uit het huidige Bosdecreet en Natuurdecreet zal herwerkt worden.

Wat zijn de gevolgen voor de boseigenaar?

Voorlopig verandert er niets!

Het wijzigingsdecreet werd op 31 januari 2014 principieel goedgekeurd door de Vlaamse Regering en werd vervolgens ter bespreking en door het Vlaams Parlement goed gekeurd op 25 april 2014.

Zolang de uitvoeringsbesluiten, die uitvoering geven aan de regels bepaald in het decreet, niet goedgekeurd zijn, kan de regelgeving in de praktijk niet toegepast worden en blijft de huidige wetgeving van toepassing. De goedkeuring van de eerste twee uitgewerkte uitvoeringsbesluiten (stap 1) wordt verwacht eind 2014.

Hierna kan  de realisatie van de instandhoudingsdoelstellingen op het terrein in werking treden. De opmaak van de natuurbeheerplannen (en de erkenning van de reservaten) zal echter pas mogelijk zijn als ook het besluit met betrekking tot de criteria duurzaam natuurbeheer en de financiering goedgekeurd zijn (stap 2).

Voorzichtige inschattingen verwachten dit ten vroegste midden 2015.

We houden je op de hoogte!