De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken. Meer info
Ga verder

Meet de fitheid van je vijver: al 753 vijvers gemeten!

De provinciale campagne “Meet de fitheid van je vijver” loopt van 16 mei tot en met 30 september 2018 en roept elke Limburger op om via www.stillewatersdoorgronden.be de fitheid van vijvers te meten.

“De enquête loopt ondertussen twee maanden en de eerste resultaten zijn binnen”, meldt gedeputeerde van Leefmilieu en Natuur Ludwig Vandenhove.

Overhandiging eerste prijs

Aan de campagne is ook een wedstrijd verbonden met twee verwenweekends langs de Maas als prijzen. De eerste prijs, getrokken door een onschuldige hand, is op dinsdag 10 juli 2018 overhandigd aan Marie-France Laurent uit Sint-Truiden. Zij meldde een poel in de Fruitvallei (Sint-Truiden).

Op naar 1.000 gemeten vijvers

Ludwig Vandenhove benadrukt: “Het is nog niet gedaan. De campagne loopt nog tot einde september en er is nog een mooie prijs voor diegene die de meeste vijvers meldt en daarbij de vragenlijst volledig invult. Ons doel voor deze zomer is 1.000 gemeten vijvers”.

Belang van de campagne

“Stille Waters Doorgronden” wil elke Limburgse vijver of poel en de kwaliteit ervan in kaart brengen. Die vijver kan in een tuin, een park, de werkomgeving, een zorgcentrum, een wandelgebied, een school, … liggen.

Ludwig Vandenhove over het waarom en het belang van “Meet de fitheid van je vijver”: “Vijvers en poelen zijn belangrijk. Ze bieden waterpret, verkoeling, rust en zijn belangrijk bij overstromingen en droogte. Daarnaast vormen ze een belangrijk leefgebied voor heel wat planten en dieren. Door mee te doen, leren de deelnemers bij en participeren ze in een grootschalig natuuronderzoek. Natuur is belangrijk, leren over en onderzoeken van natuur zijn dat ook. Burgers hebben op het vlak van onderzoek een rol te spelen, samen met wetenschappers natuurlijk. Het lopende onderzoek heeft al enkele prachtige waarnemingen opgeleverd. In Lummen bijvoorbeeld zijn kamsalamander en loos blaasjeskruid gespot in een zwemvijver in een particuliere tuin. Beide zijn zeer zeldzame soorten. De waarneming is gecontroleerd door een expert.”

Marie-France over haar deelname

Marie-France Laurent vertelt waarom zij deelnam aan “Meet de fitheid van je vijver”:“Ik volg de poel met vlonders in de Fruitvallei (Sint-Truiden) sinds ik die bestudeerd heb voor mijn eindwerk als natuurgids in 2015. Het gebied ligt als het ware in mijn achtertuin. Het werd aangelegd door de Watering van Sint-Truiden als overstromingsgebied en ontwikkelde tot een natuurgebiedje dat rust en natuurschoon uitstraalt. Je vindt er een grote diversiteit aan planten en dieren. De kleine karekiet en waterhoentjes broeden er. In de poelen vond ik larven van diverse libellen, kleine watersalamanders, erwtenmosseltjes, poelslakjes, enz. Ik noteerde ook interessante planten in en rond het water: teunisbloemen, wolfsklauw, zeegroene rus, waterweegbree, fonteinkruid, lisdodde, riet, moerasandoorn, … Toen ik na mijn vakantie echter een kijkje ging nemen ‘in mijn achtertuin’ zag ik dat alles grondig gemaaid was. Alle bloemen, voedsel voor insecten, waren verdwenen. Dit zou toch beter kunnen aangepakt worden. De bezoekers laten ook veel rommel achter. Elke week haalt Annie Vandevoort zakken vol plastiek, blikjes, enz. op. Ook loslopende honden en bijhorende hondenpoep zorgen voor problemen. En blijkbaar ledigen sommige mensen hun aquarium in sommige poelen waardoor er nu goudvissen zwemmen. Ik vind respect voor de natuur en de in het wild levende dieren heel belangrijk!”

Enkele tussentijdse resultaten op een rij

  • 753 Limburgers hebben tot nu toe de fitheid van een vijver gemeten.
  • Stille waters worden vooral gewaardeerd omwille van de schoonheid van het water (51,4 %) en als biotoop voor planten en dieren (44,5 %).
  • 76 % van de vijvers heeft meer dan 3 plantensoorten. Dat is goed nieuws want de aanwezigheid van slechts één of twee dominerende soorten wijst op te veel voedingsstoffen in het water of te veel invasieve exoten. Verschillende soorten planten bieden ook meer biotoop voor verschillende soorten dieren.
  • Bij slechts 10 % van de onderzochte stille waters is meer dan 25 % van het wateroppervlak bedekt met kroos en algen. Meer dan 25 % kroos en algen is geen goed teken. Dit wijst op een verstoord ecologisch systeem met aan de basis veelal een te veel aan voedingsstoffen. Mogelijks treedt ook oververhitting op of zijn er geen plantengrazers in de voedselketen aanwezig. Hierdoor krijgen andere waterplanten onvoldoende licht en kwijnen ze weg of krijgen geen kans.
  • 60 % van de gemelde stille waters heeft min of meer glooiende oevers. Zo krijgt de vijver een ondiep deel en kunnen dieren het water vlot in en uit.
  • In 75,2 % van de gemelde stille waters heeft minder dan 25 % van de totale oppervlakte een onderwatervegetatie. Dit is niet zo gunstig omdat zuurstofplanten de zuurstof in de vijver aanvullen. Zeker met vissen in een vijver zijn zuurstofplanten onmisbaar. Een goede regel is: vijf bundeltjes planten per vierkante meter wateroppervlak. In de praktijk zijn veel tuinvijvers weliswaar voorzien van een pompsysteem of fontein en kan de zuurstofconcentratie toch in orde zijn. Ondergedoken waterplanten zijn ook heel belangrijk voor tal van waterdieren. Amfibieën en insectenlarven kunnen daar schuilen voor grotere predators.
  • In 48,1 % van de onderzochte vijvers is de bodem vanaf de kant met moeite zichtbaar of niet zichtbaar. Dit resultaat en andere parameters wijzen toch op eerder troebel water. Nochtans is helder water belangrijk voor de ontwikkeling en leefomstandigheden van onderwaterplanten en dieren

Doe ook mee!

Wil je ook meedoen of een meer fitte vijver krijgen, neem dan eens een kijkje: http://www.stillewatersdoorgronden.be

Er is nog 1 prijs te winnen: een verwenweekend in de Maasvallei: een rondvaart van 2 uur met de stiltesloep inclusief picknick, een avondmaal, een overnachting in een luxekabine met ontbijt in een boothotel en een wandelkaart. Het verwenweekend geldt voor 2 volwassenen.